Opakowania jednorazowe do gastronomii — co musisz wiedzieć po zmianach przepisów SUP

Opakowania jednorazowe do gastronomii – co musisz wiedzieć po zmianach przepisów SUP

Dyrektywa SUP (Single-Use Plastics) w ciągu ostatnich dwóch lat wywróciła do góry nogami codzienność polskiej gastronomii. Nowe przepisy wprowadzają obowiązkowe opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznychWymuszają na Tobie oferowanie opakowań alternatywnych i dokładają sporo pracy przy papierologii dotyczącej opłat za opakowania. Prowadzisz restaurację, food trucka albo punkt z jedzeniem na wynos wprowadzający produkty w opakowaniach alternatywnych? Musisz znać te zasady dotyczące wyrobów z tworzyw sztucznych, żeby nie narazić się na kary i mądrze zaplanować wydatki. Przygotowałem dla Ciebie zestawienie najważniejszych zmian, jakie przyniosła ustawa SUP, i podpowiedzi, jak przetrwać kolejne etapy jej wdrażania.

Jakie są główne zasady Dyrektywy SUP dla gastronomii?

Dyrektywa SUP bierze pod lupę opakowania jednorazowego użytku z tworzyw. jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych w gastronomii i opiera się na trzech rzeczach: opłatach dla klientów, ewidencji oraz obowiązku dawania wyboru. Najważniejsza jest tutaj definicja plastiku. Przepisy nie mówią o żadnym procencie zawartości, więc nawet zwykły kubek papierowy powlekany cieniutką warstwą tworzywa traktuje się tak samo, jak ten w 100% plastikowy. Zasada ta obejmuje Pojemniki na posiłki, w tym jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, są coraz bardziej popularne., kubki na napoje z pokrywkami oraz każde pudełko na żywność do trzech litrów. Pamiętaj, że już 24 maja 2023 roku zaczął obowiązywać zakaz wprowadzania do obrotu niektórych produktów. Z rynku zniknęły plastikowe słomki, sztućce, talerze oraz pojemniki i kubki wykonane ze styropianu.

Kiedy i jak naliczać opłatę SUP w punkcie gastronomicznym?

Opłata konsumencka za jednorazowe opakowania plastikowe to rzeczywistość od 1 stycznia 2024 r. Jako przedsiębiorca masz obowiązek doliczyć ją każdemu, kto kupuje u Ciebie jedzenie lub picie zapakowane w plastik jednorazowego użytku. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie stawek opłaty za produkty jednorazowego użytku jasno określa kwoty: to 0,20 zł netto za kubki na napoje (razem z przykrywką) oraz 0,25 zł netto za pojemniki na żywność, w tym te na zupę. Kwotę tę musisz wyraźnie zaznaczyć na paragonie. Co ważne, opłatą SUP nie przejmujesz się, jeśli Twój klient wybierze opakowania wielokrotnego użytku – wtedy nic dodatkowo nie doliczasz.

*Opłata jest za "sztukę opakowania", więc jeśli kubek i wieczko są sprzedawane razem jako komplet, pobierasz jedną opłatę. Jeśli wieczko jest wydawane osobno do własnego kubka klienta, przepisy dotyczące opłat za opakowania są interpretowane różnie (warto skonsultować z księgowością).

Jak prowadzić ewidencję BDO w gastronomii?

Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej sprawiła, że musisz teraz skrupulatnie spisywać każde kupione i wydane pudełko z plastiku. Każdy, kto pakuje swoje dania w produkty jednorazowego użytku z tworzyw, musi prowadzić ewidencję w systemie rejestru BDO (Baza Danych Opakowań). Do 15 marca każdego roku masz czas, żeby wysłać roczne sprawozdanie do marszałka województwa. W takim dokumencie wpisujesz, ile opakowań wydano (z podziałem na rodzaje) i ile pieniędzy z opłat zebrałeś. Te środki idą później na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku. Lepiej pilnować tych cyferek, bo za błędy w ewidencji grożą surowe kary.

Jakie opakowania alternatywne należy oferować od 1 lipca 2024?

Od 1 lipca 2024 r. weszły w życie kolejne zmiany – teraz w każdym lokalu handlu i gastronomii masz obowiązek zapewnienia opakowań alternatywnych wykonanych z tworzyw sztucznych. Nie możesz po prostu podać plastiku i tyle. Klient musi mieć wybór między tworzywem a czymś ekologicznym lub naczyniem wielokrotnego użytku. Co najlepiej sprawdza się w praktyce w kontekście ograniczenia stosowania jednorazowych opakowań z tworzyw?

• Opakowania z trzciny cukrowej, papieru lub celulozy (bez plastiku!) sÄ… materiaÅ‚ami innymi niż tworzywa sztuczne.), bo sÄ… biodegradowalne i dobrze trzymajÄ… ciepÅ‚o oraz wilgoć,
• opakowania wielorazowego użytku, jak pojemniki do zgrzewu, kubki czy sztućce z metalu, za które możesz pobierać kaucjÄ™,
• Dawanie klientom możliwoÅ›ci przyjÅ›cia z wÅ‚asnym pudeÅ‚kiem czy kubkiem to sposób na zmniejszenie wpÅ‚ywu niektórych produktów na Å›rodowisko.

Dla Ciebie oznacza to nową logistykę, szukanie dostawców i przeszkolenie pracowników. Jednorazowe opakowania plastikowe możesz wciąż mieć w ofercie, ale tylko z tą ustawową dopłatą.

Harmonogram przepisów SUP — co czeka gastronomię do 2030 roku?

Te zmiany dzieją się krok po kroku. Zaczęło się 24 maja 2023 roku od zakazu sprzedaży słomek i sztućców. Od 1 stycznia 2024 r. zbierasz opłaty, a od 1 lipca 2024 r. oferujesz alternatywy. W 2026 roku wejdzie w życie system kaucyjny na butelki i puszki, więc w lokalach dojdzie zabawa ze zwracaniem kaucji klientom. Docelowo, do 2030 roku, unijne przepisy planują całkowicie zakazać niektórych naczyń jednorazowych i małych opakowań na sosy. Co więcej, wymogi UE (PPWR) zmuszą nas do tego, by przynajmniej 10% sprzedaży odbywało się w produktach wielokrotnego użytku. To oznacza, że prędzej czy później trzeba będzie zainwestować w myjnie i systemy zwrotne.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Czy opłata SUP dotyczy zamówień na wynos z aplikacji gastronomicznych?

Tak. Niezależnie od tego, czy gość zje u Ciebie, czy zamówi przez kuriera – jeśli pakujesz to w jednorazowe opakowanie z plastiku, doliczasz opłatę. Aplikacje do zamawiania jedzenia mają już zazwyczaj wbudowane funkcje do doliczania tej kwoty.

Czy małe lokale gastronomiczne muszą wprowadzać opłatę SUP?

Niestety tak. Przepisy nie patrzą na to, czy masz wielką restaurację, czy małą budkę z frytkami. Każdy, kto wydaje plastikowe opakowania jednorazowego użytku (nawet jeden kubek dziennie), musi pobierać pieniądze od klientów i prowadzić ewidencję w BDO.

Czy opakowania papierowe z powłoką plastikową spełniają wymogi alternatyw?

Nie. To częsta pułapka. Ponieważ dyrektywa traktuje opakowania typu "kubek papierowy z polimerem" (laminatem) jako plastik, nie mogą one służyć za opcję alternatywną dla plastiku (bo same nim są w świetle prawa). Od nich też musisz pobrać opłatę, chyba że są to opakowania wielorazowe.

Na co mogę wydać zebrane opłaty SUP?

Nie możesz ich wydać na dowolny cel. Te pieniądze nie są Twoim zyskiem, lecz opłatą za opakowania, które musisz pobierać od klientów. Musisz je przekazać do marszałka województwa (na specjalny rachunek bankowy) w terminie do 15 marca następnego roku jako opłatę za opakowania. Możesz jedynie potrącić z nich 1% tytułem kosztów obsługi poboru opłaty.

Plastikowy punkt zwrotny — co warto zapamiętać

To, co dzieje się teraz z plastikiem, to nie jest tylko moda na ekologię, ale twarde prawo, które zostanie z nami na zawsze. Chodzi o to, żeby realnie ograniczyć wpływ niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Myślę, że ci, którzy już dziś postawią na opakowania wielorazowego użytku i ogarną porządnie BDO, wyjdą na tym najlepiej. Nie tylko unikną stresu podczas kontroli, ale też zyskają w oczach gości, którzy coraz częściej patrzą na to, w czym dostają swoje zamówienie. Przyjmij te nowe przepisy dotyczące opakowań nie jako karę, ale sygnał, że branża musi się zmienić.